پمپ اسکرو پیش رونده یا پمپ حفره‌ای (Progressive Cavity Pump) نوعی پمپ جابجایی مثبت است که از یک روتور مارپیچ (پیچ) که داخل یک استاتور (پوشش) لاستیکی می‌چرخد، برای انتقال سیال استفاده می‌کند. این نوع پمپ‌ها به دلیل توانایی در انتقال سیالات با ویسکوزیته بالا و همچنین سیالات حاوی ذرات جامد، در صنایع مختلف کاربرد دارند.
اجزای اصلی پمپ اسکرو پیش رونده:
روتور:
یک پیچ مارپیچ فلزی که با حرکت دورانی خود، سیال را به سمت خروجی پمپ هدایت می‌کند.
استاتور:
یک پوشش لاستیکی یا الاستومری که شکل مارپیچی دارد و روتور داخل آن قرار می‌گیرد.
محفظه پمپ:
فضایی که روتور و استاتور را در خود جای می‌دهد.
نحوه عملکرد پمپ اسکرو پیش رونده:
با چرخش روتور، فضاهای خالی (حفره‌ها) بین روتور و استاتور ایجاد شده و سیال به داخل این حفره‌ها مکیده می‌شود. سپس با حرکت روتور، این حفره‌ها به سمت خروجی پمپ حرکت کرده و سیال را با فشار تخلیه می‌کنند. به دلیل اینکه این حفره‌ها به صورت مداوم و پیوسته ایجاد می‌شوند، به این نوع پمپ‌ها، پمپ‌های حفره‌ای پیش رونده گفته می‌شود.
مزایای پمپ اسکرو پیش رونده:
توانایی پمپاژ سیالات با ویسکوزیته بالا:
این پمپ‌ها می‌توانند سیالات با ویسکوزیته‌های مختلف، از جمله سیالات بسیار غلیظ، را به راحتی پمپاژ کنند.
قابلیت پمپاژ سیالات حاوی ذرات جامد:
پمپ‌های اسکرو پیش رونده می‌توانند سیالات حاوی ذرات جامد معلق را نیز بدون آسیب دیدن یا مسدود شدن پمپ، پمپاژ کنند.
دبی یکنواخت و بدون ضربان:
به دلیل طراحی خاص این پمپ‌ها، دبی خروجی سیال یکنواخت و بدون ضربان است.
راندمان بالا:
پمپ‌های اسکرو پیش رونده دارای راندمان بالایی در انتقال سیالات هستند.
قابلیت خود‌تنظیم:
این پمپ‌ها قابلیت خودتنظیمی دارند و می‌توانند با تغییرات ویسکوزیته سیال یا فشار سیستم، به طور خودکار تنظیم شوند.
کاربردهای پمپ اسکرو پیش رونده:
صنایع نفت و گاز: انتقال نفت خام، گل حفاری، سیالات حاوی شن و ماسه.
صنایع شیمیایی: پمپاژ انواع مواد شیمیایی، اسیدها، بازها، و حلال‌ها.
صنایع غذایی: انتقال انواع سس‌ها، مرباها، خمیرها، و مواد غذایی دیگر.
صنایع آب و فاضلاب: پمپاژ لجن، فاضلاب، و پساب‌های صنعتی.
صنایع معدنی: انتقال دوغاب، کنسانتره، و مواد معدنی.
صنایع دارویی: پمپاژ مواد اولیه دارویی، کرم‌ها، و ژل‌ها.
انواع پمپ اسکرو پیش رونده:
پمپ اسکرو یک پیچی:
نوعی پمپ است که دارای یک پیچ مارپیچ در داخل استاتور است.
پمپ اسکرو دو پیچی:
در این نوع پمپ، دو پیچ مارپیچ با هم درگیر هستند و با حرکت دورانی خود، سیال را پمپاژ می‌کنند.
پمپ اسکرو سه پیچی:
این پمپ دارای سه پیچ مارپیچ است و برای کاربردهای خاصی استفاده می‌شود.